صدا ... دوربین .... حرکت...... !
به مناسبت این روز، مهراوه تقی زاده، دانشجوی کارشناسی دانشگاه تهران به پای صحبت تعدادی از دانشجویان دارای معلولیت دانشگاه نشسته است.
هر کدام برای خودشان قصه‌ای پر از تلاش، پر از درد و شادی و پر از حرف و ناگفته‌ها دارند. بعضی‌ها استعداد درخشان بودند، بعضی از منطقه محروم پذیرفته شده بودند. بعضی‌ها هم از جمله «تنها» ها هستند، مثل تنها نوازنده نابینا در یک منطقه یا استان.
معلولان، باید درد جسمی خود را تحمل کنند، با نگاه سنگین جامعه کنار بیایند و از نظر روحی با مسائل خود کلنجار بروند. اما پذیرش، فائق آمدن بر افکار منفی و تلاش کردن برای موفق شدن بسی دشوارتر است. با این وجود، در میان تلاش و مبارزه سخت این عزیزان، هرساله دانشگاه تهران، میزبان تعدادی از معلولان است. امسال نیز ۴۲ نفر از نودانشجویان دانشگاه را افراد دارای معلولیت تشکیل می‌دهند.
دانشگاه تهران اساساً با دانشجویانش سرزنده است؛ با معلولیت یا بدون معلولیت. فرد فرد دانشجویان سرمایه دانشگاه و جامعه هستند و حق دارند که با یکدیگر برابر باشند.
نوع معلولیت و مقطع تحصیلی دانشجویان دارای معلولیت در دانشگاه تهران
سراغ دانشجویان ناشنوا، کم شنوا، کم‌بینا، نابینا یا دارای معلولیت حرکتی رفتم.... لهجه‌های شیرینی دارند از هرکجای این سرزمین پهناور هم هستند.
«من کم‌شنوا هستم؛ می‌گویند اگر یک گوش شما نمی‌شنود، اما گوش دیگری هست… معلولیتم پنهان است.» شعار روز جهانی معلولان امسال نیز همین است: «همه معلولیت‌ها قابل مشاهده نیستند.». پس حواسمان باید جمع باشد.
"سختی‌های زیادی کشیدم، اما موفقیت شیرین و دلچسبی را بدست آوردم: من دانشجوی دانشگاه تهران هستم». این معلولیت چون در ظاهر معلوم نیست، باعث پنهان ماندن معلولیت می‌شود. «من ناشنوا هستم و لب‌خوانی می‌کنم.». دانشجویانی که مشکل شنوایی دارند، با چشم‌هایشان می‌شنوند. معلولیت محدودیت است اما ناتوانی نیست. «چون معلولیت ما پنهان است، خوب است همه نسبت به مشکل ما توجیه شوند و توجیه باشند! اما این مسئله لطفاً بین خودمان بماند، اساتید، همکلاسی‌ها، کارشناسان همه با دانش و مهربانند و همه تلاش خود را برای یادگیری ما دانشجویان می‌کنند. هرچند بعضی‌ها انعطاف ناپذیرند… اما دانشگاه تهران تلاش خودش را کرده تا محیطی سالم‌سازی شده برای معلولان جسمی-حرکتی ایجاد کند. ما از همه می‌خواهیم تا با ترحم به ما ننگرند و به توانمندی‌ها ما اعتماد کنند.»
گرایش تحصیلی دانشجویان دارای معلولیت دانشگاه تهران
در حال حاضر ۱۳۳ دانشجوی معلول جسمی-حرکتی در دانشگاه تهران مشغول تحصیل هستند و بیشترین آمار را نسبت به سایر معلولان دارند. دانشکده حقوق و علوم سیاسی، پردیس فارابی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، پردیس علوم و پردیس دانشکده‌های فنی بیشترین تعداد دانشجویان معلول را دارند. برای راحتی بیشتر معلولان، دانشگاه تهران برای این عزیزان خوابگاه جداگانه اختصاص داده است.
دانشکده محل تحصیل دانشجویان دارای معلولیت دانشگاه تهران
«من نابینا هستم و شروع تحصیلم در دانشگاه تهران در دنیای مجازی بوده است. ویژگی مثبت سامانه یادگیری الکترونیکی دانشگاه این است که کلاس‌ها ضبط می‌شوند و ما نابینایان برای دوره دروس، می‌توانیم هرگاه خواستیم به کلاس‌ها دسترسی داشته باشیم و بشنویم.... اما همچنان جای کلاس‌های "ورزش ویژه" ما معلولان در این سامانه خالی است…».
یکی از مسائل دانشجویان نابینا و کم‌بینا دسترسی به منابع است زیرا منابع باید به صورت صوت در اختیارشان قرار گیرد و یا با صفحه خوان بشنوند. خوشبختانه کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران، بخش خدمات نابینایان و پایگاه اطلاعات علمی نابینایان را در سال ۱۳۷۸ راه‌اندازی کرده است و کتاب‌های گوناگونی را به صورت گویا در اختیار نابینایان قرار می‌دهد. این مرکز دارای تجهیزات مورد نیاز برای مطالعه نابینایان است. همچنین در سال ۱۳۹۴، استودیو ویژه نابینایان نیز به این بخش افزوده شد. اکنون که کرونا فرایند یادگیری را کاملاً الکترونیکی و مجازی کرده است، پایگاه اطلاعات علمی نابینایان دانشگاه در دسترس دانشجویان نابینا و کم بیناست و به کتاب‌ها و مقالاتی به صورت صوتی دسترسی دارند.
«کانون دانش‌پژوهان با آسیب بینایی دانشگاه تهران، امسال برای ما نو دانشجویانی که نابینا یا کم‌بینا هستیم، مراسمی مجازی تدارک دید و ما را با دانشگاه تهران آشنا کردند و گفتند ما خوابگاه اختصاصی داریم و من از جهت بسیار خوشحالم».
بیشتر دانشجویان نابینا و کم‌بینا دانشگاه تهران در دانشکده‌های ادبیات و علوم انسانی، حقوق و علوم سیاسی، علوم اجتماعی، روانشناسی و علوم تربیتی و الهیات و معارف اسلامی تحصیل می‌کنند و در این دانشکده‌ها مکان‌ها و اتاق‌های ویژه‌ای با امکاناتی در حد ضرورت برای این دانشجویان در نظر گرفته است.
هر ساله از سوی واحدهای مربوطه کارگاه‌های آموزشی مختلفی از جمله آموزش شطرنج، مسابقات شطرنج و آموزش کار با کامپیوتر، مراسم روز جهانی عصای سفید و … برای دانشجویان دارای معلولیت در دانشگاه تهران برگزار می‌شود.
اما اکنون که بیماری کرونا، باعث شده تا فرایند آموزش و یادگیری در خانه و از طریق سامانه یادگیری الکترونیکی دانشگاه صورت گیرد، این نوع آموزش، مشکلاتی را هم برای دانشجویان دارای معلولیت ایجاد کرده است. «عفونت گوش، وزوز گوش، چشم درد، تشدید نابینایی، بدن درد و… این ویروس منحوس به سمعک و عینک و انگشتان نحیف من هم رحم نکرده است».
اینترنت ضعیف، نداشتن لب تاپ و تبلت و گوشی هوشمند و… بنیادها و حامیان و دانشگاهیان را فرا می‌خواند…
شعرهایشان را که می‌خوانم، از واژه‌هایشان عاطفه، عشق و توجه می‌چکید «مبادا که از دل برویم، چون که از دیده برفتیم».
همه بار امانت را به دوش می‌کشیم «چو عضوی به درد آورد روزگار / دگر عضوها را نماند قرار…».
نظر شما :