پیام تسلیت دانشگاه تهران در پی درگذشت استاد پیشکسوت دانشکده علوم اجتماعی

انا لله و انا الیه راجعون

با نهایت تأسف و تأثر، اطلاع یافتیم که استاد فرهیخته و گرانقدر، جناب آقای دکتر جواد صفی‌نژاد، استاد برجسته و پیشکسوت دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران، پس از عمری تلاش علمی و پژوهشی، رخ در نقاب خاک کشید. این استاد فرهیخته، که به فضل و دانش و بزرگواری و وارستگی نامور بود، در عین برخورداری از مراتب برجسته علمی، انسانی فروتن و عاشق سرزمین قدیم و قویم ایران بود.
مصیبت درگذشت این استاد عزیز را، نخست به خانواده سوگوار وی و سپس به همه همکاران، استادان و دانشجویان دانشکده علوم اجتماعی و همه بهره‌مندان از محضر علمی وی و نیز به همه اعضای خانواده بزرگ دانشگاه تهران تسلیت می‌گوئیم و برای روح بلند او، رحمت و آمرزش جاوید الهی طلب می‌کنیم.
روحش در مینوی جاویدان الهی، شاد و آرام باد.

روابط‌عمومی دانشگاه تهران

معرفی مختصر استاد فقید دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران، دکتر جواد صفی نژاد
استاد جواد صفی نژاد جغرافیدان و مردم شناس بود. وی نقش مهمی در اعتلای رشته مردم شناسی داشت. اکثر آثار ایشان درباره جوامع روستایی و عشایری ایران و نیز جغرافیای انسانی و مسئله بسیار مهم آب و آبیاری است. فرازهای مختلفی از آثار وی که شهرت جهانی یافته، به زبان‌های مختلف ترجمه و تدریس می‌شود. او ده‌ها سند ارزشمند درباره کشاورزی سنتی در ایران را در قالب چند کتاب منتشر کرده که معروف‌ترین آنها کتاب «تحلیل و تفسیر مجموعه اسناد روستایی و عشایری ایران» است. مهمترین اثر او که بیش از بقیه شهرت جهانی پیدا کرد، درباره کشف شیوه سنتی کشاورزی ایران به نام «بُنه» است. استاد صفی نژاد در این کتاب شیوه سنتی کشاورزی در ایران را، که حاصل مطالعه میدانی روستاهای متعددی در کشوراست، به تفصیل بیان می‌کند. او استفاده از این شیوه را در مناطق معینی از ایران و در چارچوب یک نظریه با عنوان «کمربند هم باران»، در مناطقی که میزان بارش باران آن کمتر از ۳۰۰ میلی متر در سال است، مطرح می‌کند. این نظریه بسیار مورد توجه قرار گرفته و باعث شده است که او به عنوان یک نظریه‌پرداز در حوزه کشاورزی سنتی ایران در جهان شناخته شود و از او برای تدریس و سخنرانی در دانشگاه‌های خارج از کشور دعوت به عمل آید.
از ایشان با عنوان پدر علم قنات ایران نیز یاد می‌شود. استاد صفی نژاد سهم بزرگی در شناسایی و مطالعه قنات‌های ایران داشتند و بی شک مطالعات ایشان در این زمینه در ثبت «پرونده قنات ایرانی» در تاریخ ۱۳۹۵/۰۴/۲۵ توسط کنفرانس میراث جهانی یونسکو در ردیف میراث جهانی مؤثر بود. وی برای نگارش کتابی ارزشمند با عنوان «کاریز در ایران و شیوه‌های سنتی بهره‌گیری از آن» برگزیده اول در دهمین دوره جشنواره بین‌المللی فارابی (۱۳۹۷) و نیز برگزیده سی و ششمین دوره جایزه ملی کتاب سال جمهوری اسلامی ایران (۱۳۹۷) شد.
«نظام‌های آبیاری سنتی در ایران»، «کیش، قنات و نظام‌های بهره‌گیری از آن»، «سد زیرزمینی قنات وزوان میمه اصفهان»، «نظام آبیاری سنتی در نائین»، «تحلیل و تفسیر طومار آبیاری قرن هشتم شهر قزوین»، «گاوچاه های فارس با تکیه بر گاوچاه‌های جهرم»، «بنه (نظام‌های زراعی سنتی در ایران)»، «اسناد بنه‌ها»، «لرهای ایران (لر بزرگ، لر کوچک)»، «جامعه شناسی ایلات و عشایر ایران»، «عشایر مرکزی ایران»، «اطلس ایلات کهگیلویه»، «جمعیت و شناسنامه ایلات کهگیلویه بر اساس اولاد - طایفه - تیره»، «مبانی جغرافیای انسانی»، «اماکن تاریخی ری»، «پهنه جهان»، «جهان نامه»، «سفرهای سلیمان سیرافی از خلیج فارس تا چین»، «نان سنگک: مطالعه‌ای مردم شناختی»، «مونوگرافی روستای طالب آباد»، «کوششی در آموزش خط سیاق»، «نظام بهره‌گیری از آب با تکیه بر قنات در جزیره کیش»، «شهر ری: بررسی درونی جامعه انسانی از قاجار تا جمهوری اسلامی» و … برخی دیگر از کتب تألیفی ایشان است.
ایشان به دلیل انجام این پژوهش‌های ارزنده، که بخش‌هایی از آنها به زبان‌های انگلیسی، فرانسه، آلمانی و ژاپنی ترجمه شده است، به دریافت لوح تقدیر از برخی مقامات، فرهیختگان و مراجع علمی و پژوهشی نائل شده‌اند که در این میان می‌توان دریافت لوح‌های متعدد یادبود یا دیپلم افتخار از مقام ریاست جمهوری اسلامی ایران، وزیر فرهنگ و آموزش عالی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، وزیر جهاد سازندگی، رئیس دانشگاه تهران، یونسکو و … را نام برد.