رئیس دانشکده الهیات دانشگاه تهران: تعامل حوزه و دانشگاه نیازمند تفاهم‌نامه‌هایی علمی با ضمانت اجرایی است / پیشنهاد راه‌اندازی طرح‌های پژوهشی مشترک میان دانشگاه تهران و مدیریت حوزه‌های علمیه
به گزارش روابط عمومی دانشگاه تهران، دکتر عباس یزدانی، رئیس دانشکده الهیات دانشگاه تهران، به مناسبت ۲۷ آذرماه، سالروز شهادت دکتر مفتح و روز وحدت حوزه و دانشگاه، به بررسی ابعاد نظری و راهکارهای عملیاتی برای تحقق این وحدت پرداخت.
اشتراک در اهداف و آرمان‌های کلان برای ایجاد جامعه اسلامی پیشرفته
رئیس دانشکده الهیات دانشگاه تهران، با تبیین مفهوم وحدت اظهار داشت: «وحدت حوزه و دانشگاه در واقع بازتابی از نوع نگاه به رابطه «علم و دین» است. طرفداران این وحدت به دنبال ایجاد سازگاری میان کاوش‌های تجربی مدرن و راهبردهای وحیانی هستند».
وی افزود: «یکی از ابعاد اصلی این وحدت، اشتراک در اهداف متعالی است، به این معنا که هر دو نهاد باید مسیر را برای ایجاد یک جامعه اسلامی پیشرفته و مستقل هموار کنند تا سعادت دنیوی و اخروی انسان‌ها تأمین شود. اگر دانشگاه و علوم مدرن از معنویت فاصله بگیرند، به ابزار سلطه و قدرت تبدیل می‌شوند و اگر حوزه از عقلانیت و علوم جدید دور شود، به جزم‌اندیشی دچار خواهد شد».
ریشه‌های استعماری القای تضاد میان دین و علم
دکتر یزدانی در خصوص کارنامه چهل‌ساله وحدت حوزه و دانشگاه گفت: «هرچند پس از انقلاب روشنگری‌های بسیاری صورت گرفته و فاصله این دو نهاد کاهش یافته، اما هنوز اهداف ایده‌آل مطلوب از وحدت حوزه و دانشگاه محقق نشده است.
وی با اشاره به سوابق تاریخی تصریح کرد: «در زمان تأسیس دانشگاه در ایران، جریانی با ریشه‌های استعماری تلاش کرد تا با القای تضاد میان علم و دین، دانشگاه را در مقابل حوزه قرار دهد. متأسفانه هنوز رگه‌هایی از این بدبینی تاریخی و عدم باور به امکان همکاری مشترک در میان برخی دانشگاهیان و حوزویان وجود دارد که نیازمند اصلاح نگرش است».
تأثیر پیشرفت‌های علوم تجربی مانند زیست‌شناسی و فیزیک بر کارآمدی دین‌پژوهی
استاد دانشگاه تهران با ذکر مصادیق عینی از تعامل علم و دین گفت: «دین‌پژوهان نمی‌توانند نسبت به پیشرفت‌های شگرف در فیزیک، زیست‌شناسی و علوم پزشکی بی‌تفاوت باشند. به طور مثال، کشفیات جدید در حوزه DNA و نظم حیرت‌انگیز آن، به پویایی و استحکام «برهان نظم» در اثبات وجود خدا کمک کرده است. همچنین همان‌طور که علامه طباطبایی با تکیه بر دانش و معلومات خود در زمینه‌ی ریاضی، عرفان، فیزیک و فلسفی تفسیر المیزان را نگاشت، امروز نیز مفسران باید از دستاوردهای علومی مانند زبان‌شناسی، علوم اجتماعی، روانشناسی و فلسفه ذهن برای ارائه تفسیری جذاب و روزآمد از دین برای نسل جوان بهره بگیرند».
عدم آگاهی متقابل از نظام‌های آموزشی؛ مانع اصلی وحدت
دکتر یزدانی یکی از موانع کلیدی در مسیر وحدت را «عدم شناخت» دانست و گفت: «بسیاری از حوزویان از مزیت‌های سیستم آموزشی دانشگاه بی‌اطلاع‌اند و متقابلاً دانشگاهیان نیز شناخت دقیقی از محاسن نظام آموزشی حوزه ندارند. این عدم آگاهی منجر به شکل‌گیری تصورات نادرست و دوری این دو نهاد از یکدیگر شده است».
لزوم انعقاد تفاهم‌نامه‌های پژوهشی الزام‌آور در سطح رؤسای دانشگاه و حوزه
رئیس دانشکده الهیات در بخش دیگری از سخنان خود، با ارائه پیشنهادی عملیاتی برای دانشگاه تهران به عنوان دانشگاه مادر، اظهار کرد: «تعاملات نباید به دیدارهای تشریفاتی محدود شود. باید همانند قراردادهای سازمانی، تفاهم‌نامه‌های علمی شفاف میان مدیریت عالی دانشگاه و مدیریت حوزه‌های علمیه امضا شود که در آن سهم مشارکت طرفین و ضمانت اجرایی تعهدات مشخص باشد».
وی افزود: تعریف «طرح‌های پژوهشی مشترک» و اختصاص بودجه مستقل از سوی وزارت علوم برای این پژوهش‌های تیمی و ترکیبی، می‌تواند به قانونمند شدن این ارتباط کمک کند.
وحدت حوزه و دانشگاه، ضرورتی معرفتی و غیرسیاسی
دکتر یزدانی در پایان خاطرنشان کرد: «طرح مسئله وحدت حوزه و دانشگاه از سوی شهید مفتح و نام‌گذاری این روز توسط امام خمینی (ره)، نه یک حرکت سیاسی یا تشریفاتی، بلکه پاسخی به یک «ضرورت معرفتی و تمدنی» بود تا با رفع تضادهای ساختگی، ظرفیت‌های علمی و معنوی این دو نهاد مقدس در جهت حل مشکلات فردی و اجتماعی انسان و در راستای خدمت به پیشرفت جامعه قرار گیرد».
نظر شما :