نشست علمی - تخصصی «مدل‌سازی و پیش‌بینی در سیستم‌های پیچیده اجتماعی»

به گزارش روابط‌عمومی دانشگاه تهران در این نشست که با مشارکت استادانی از دانشکده‌های علوم اجتماعی و مدیریت دانشگاه تهران، دانشگاه همدان و دانشگاه سوری انگلستان و با حضور دانشجویان و پژوهشگران، روز سه‌شنبه ۲۶ خردادماه ۱۴۰۵ در تالار گفتگوی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران برگزار شد، سخنرانان در قالب دو پنل تخصصی به واکاوی ابعاد نظری و ابزارهای محاسباتی در تحلیل پدیده‌های اجتماعی پرداختند. 

پنل نخست با عنوان «پیچیدگی و پیش‌بینی‌پذیری؛ از تئوری تا ابزارهای محاسباتی» به دبیر علمی دکتر غلامرضا غفاری، رئیس دانشکده علوم اجتماعی، آغاز شد. وی با تبیین تحولات نظریه پیچیدگی، تحلیل‌های تک‌بعدی را برای درک پدیده‌های پویا و چندبعدی امروزی ناکافی دانست و استفاده از ابزارهای محاسباتی نوین و روش‌های بین‌رشته‌ای را برای فهم دقیق این ساختارها ضروری برشمرد.

در ادامه، دکتر نصیبه اسمعیلی، عضو هیأت علمی دانشکده علوم اجتماعی، به مقایسه دو رویکرد یادگیری ماشین (داده‌محور) و مدل‌سازی عامل‌بنیان (نظریه‌محور) پرداخت. وی با تشریح تحقیقات خود در حوزه باروری، چگونگی شکل‌گیری پیامدهای کلان اجتماعی از تعاملات خرد و بازخوردگیری از عوامل کلان (مانند سیاست‌های دولتی) را تشریح کرد و خواستار توسعه مدل‌های ترکیبی مجهز به الگوریتم‌های یادگیری ماشین شد.

سپس دکتر محمدرضا تقی‌زاده یزدی، عضو هیأت علمی دانشکدگان مدیریت، سه پارادایم اصلی شبیه‌سازی یعنی «گسسته پیشامد»، «مدل‌سازی عامل‌بنیان» و «پویایی‌شناسی سیستم‌ها» را در شرایط عدم قطعیت بالا بررسی کرد.

در پنل دوم نیز که با عنوان «از معنا تا ضرورت؛ تلاقی جامعه، داده و هوشمندی» برگزار شد، دکتر عبدالحسین کلانتری با مطرح کردن موضوع محاسبه‌پذیری جامعه، به فرصت‌ها و مرزهای تحلیل‌های کلان‌داده پرداخت و تأکید کرد که داده‌کاوی علیرغم ترسیم روندهای کلان، همواره برای فهم نهایی رفتارهای انسانی نیازمند نظریه‌های غنی جامعه‌شناختی است.

در ادامه، دکتر مهتاب میرمحسنی، دانشیار کامپیوتر دانشگاه سوری انگلستان، با تکیه بر ریاضیات محاسباتی، نشان داد که چگونه می‌توان ابعاد فنی مدل‌های ریاضی را با ویژگی‌های پویای شبکه‌های اجتماعی پیوند داد تا به درک عمیق‌تری از پدیده‌های جمعی دست یافت.

در این نشست تخصصی، بر تعامل و هم‌افزایی همه جانبه استادان رشته‌های مختلف برای تحلیل دقیق سیستم‌های اجتماعی و ارایه‌ راهکاری دقیق در این حوزه تاکید شد.