ایران و بازیگران منطقه ژئوپلیتیکی خزر
کتاب «ایران و بازیگران منطقه ژئوپلیتیکی خزر (تعامل، تقابل، ظرفیت‌ها و راهبردها)» تألیف دکتر بهادر زارعی، عضو هیئت علمی دانشگاه تهران، و دکتر سید مهدی موسوی شهیدی توسط مؤسسه چاپ و انتشارات دانشگاه تهران منتشر شد.
این اثر در ۸ فصل تدوین شده و به بررسی ابعاد مختلف ژئوپلیتیکی منطقه دریای خزر می‌پردازد. فصول کتاب شامل مباحثی پیرامون مفاهیم پایه ژئوپلیتیک، موقعیت جغرافیایی و منابع انرژی خزر، روابط خارجی ایران با کشورهای ساحلی یعنی آذربایجان، ترکمنستان، قزاقستان و روسیه، رژیم حقوقی دریای خزر، چالش‌ها و ظرفیت‌های ایران در منطقه، نقش قدرت‌های فرامنطقه‌ای مانند آمریکا، چین، اتحادیه اروپا، ترکیه و رژیم صهیونیستی، جایگاه ایران در سازمان‌های منطقه‌ای همچون اکو و شانگهای و همچنین تحولات قفقاز جنوبی و تأثیر آن بر امنیت ملی ایران می‌شود.
نویسندگان با رویکردی جامع و چندبعدی، موضوع را صرفاً به مسائل حقوقی یا اقتصادی محدود نکرده و با نگاهی ژئواستراتژیک، ژئواکونومیک و ژئوکالچر به تحلیل روابط پیچیده در این منطقه پرداخته‌اند. یکی از محورهای اصلی کتاب بررسی رقابت دو مثلث ژئوپلیتیکی شامل مثلث فرامنطقه‌ای آمریکا، ترکیه و رژیم صهیونیستی در مقابل مثلث منطقه‌ای روسیه، ایران و ارمنستان در منطقه خزر و قفقاز جنوبی است. نویسندگان با تأکید بر پیشینه تاریخی و تمدنی ایران در این منطقه، نسبت به غفلت ژئوپلیتیکی و اولویت‌دادن به مناطقی مانند خاورمیانه بر منطقه خزر هشدار داده و آن را برای منافع ملی حیاتی می‌دانند.
این کتاب منبعی ارزشمند برای دانشجویان و پژوهشگران رشته‌های جغرافیای سیاسی، روابط بین‌الملل و مطالعات منطقه‌ای و همچنین کارشناسان و دیپلمات‌های حوزه سیاست خارجی و انرژی به شمار می‌رود و می‌تواند نقش مؤثری در شناخت عمیق‌تر ظرفیت‌ها و محدودیت‌های منطقه خزر برای تصمیم‌گیران و برنامه‌ریزان کشور داشته باشد.
نظر شما :