کتاب یادها و یادمان‌ها از سوی انتشارات دانشگاه تهران منتشر شد / پژوهشی نو در ژانر خاطره‌نگاری معاصر ایران از مشروطه تا انقلاب اسلامی
به گزارش روابط‌عمومی دانشگاه تهران، این اثر تألیف دکتر نیلوفر انصاری و دکتر ناصر نیکوبخت پژوهشی نو در ژانر خاطره‌نگاری است که به تحلیل و بررسی ژانر ادبی خاطره‌نگاری از عصر مشروطه تا انقلاب اسلامی پرداخته است.
این اثر پژوهشی، با رویکردی تحلیلی و نظام‌مند، به بررسی ژانر ادبی خاطره‌نگاری در ایران معاصر می‌پردازد و تلاش دارد جایگاه خاطره‌نگاری را به‌عنوان یکی از ژانرهای مهم و تأثیرگذار ادبیات فارسی، از انقلاب مشروطه تا انقلاب اسلامی، تبیین کند. نویسندگان کتاب، خاطره‌نگاری را نه‌تنها بازتاب‌دهندۀ تجربیات فردی، بلکه نماینده‌ای از تحولات تاریخی، اجتماعی و فرهنگی ایران دانسته‌اند.
در این کتاب، خاطره‌نویسی به دو دستۀ کلی ادبی و غیرادبی تقسیم شده و با تأکید بر عناصر بنیادین آن همچون راوی، سوژه، زمان و مکان، به تفاوت‌ها و کارکردهای هر یک پرداخته شده است. همچنین، ژانر خاطره‌نگاری از منظر نویسندگان به دو بخش ژانر اصلی و گونه‌های فرعی تقسیم می‌شود. گونه‌های فرعی شامل قالب‌هایی چون وقایع‌نگاری، گزارش‌نویسی، سفرنامه‌نویسی، حدیث نفس، حسب‌حال، زندگینامۀ خودنوشت و زندگینامۀ داستانی است که در آن‌ها تداخل زندگی‌نامه و خاطره، بازنمایی واقعیت‌های فردی و اجتماعی را ممکن ساخته است.
کتاب در سه فصل سامان یافته است. فصل نخست به کلیات و مبانی نظری خاطره‌نگاری، انواع ژانرها، ساختار و درون‌مایه خاطره و نسبت آن با تاریخ و داستان‌نویسی اختصاص دارد. فصل دوم به پیشینۀ تاریخی خاطره‌نگاری، از ایران باستان و دوران اسلامی تا عصر مشروطه و پهلوی، و نیز نقش این ژانر در تحول نثر فارسی و حضور زنان خاطره‌نگار می‌پردازد. فصل سوم و اصلی کتاب، به بررسی و طبقه‌بندی ۷۶ اثر خاطره‌نگارانه از عصر مشروطه تا انقلاب اسلامی اختصاص یافته و نمونه‌هایی از آثار و نویسندگان شاخص این حوزه معرفی و تحلیل شده است.
نویسندگان در این پژوهش، با توجه به فقدان منابع مستقل و الگوهای پیشین در زمینۀ تقسیم‌بندی ژانر خاطره‌نگاری، الگوی پژوهشی تازه‌ای ارائه کرده‌اند که حاصل دریافت‌ها و تحلیل‌های مستقل آنان است. این کتاب، افزون بر ترسیم سیر تاریخی خاطره‌نگاری از ایران باستان تا انقلاب اسلامی، منبعی ارزشمند برای پژوهشگران ادبیات، تاریخ فرهنگی و مطالعات میان‌رشته‌ای به‌شمار می‌آید.
کتاب «یادها و یادمان‌ها» هم‌اکنون از طریق سایت انتشارات دانشگاه تهران به آدرس https://press.ut.ac.ir/book_4061.html در دسترس علاقه‌مندان، پژوهشگران و دانشجویان قرار دارد.
نظر شما :