در همایش بین‌المللی «صلح و جهان عاری از خشونت» در دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران مطرح شد:
صلح و آشتی تنها مسیر تحقق عدالت و آزادی در جوامع انسانی است / ملت‌ها و دولت‌ها به‌جای جنگ و خونریزی، بر محورهای مشترک تمرکز کنند
به گزارش روابط عمومی دانشگاه تهران، در این همایش، دکتر عباس شیری، رئیس دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، بر اهمیت «صلح و آشتی» به‌عنوان راهبردی بنیادین در حقوق کیفری، روابط بین‌الملل و مناسبات اجتماعی تأکید کرد.
دکتر شیری با اشاره به سابقه پژوهشی خود گفت: «در سال ۱۳۷۸ موضوع رساله دکترای خود را «عدالت ترمیمی (Restorative Justice)» انتخاب کردم؛ رویکردی که به جای تمرکز بر مجازات، بر آشتی میان بزهکار و بزه‌دیده، جبران خسارت و التیام آسیب‌دیدگان تأکید دارد. در آن سال‌ها این نگاه در ایران چندان شناخته‌شده نبود، اما این مسیر پژوهشی را با راهنمایی اساتید محترم ادامه دادم و از آن زمان تاکنون یک کتاب و حدود ۱۲ مقاله علمی‌پژوهشی در این حوزه منتشر کرده‌ام».
وی افزود: «این رویکرد محدود به حقوق کیفری نماند و به‌تدریج در حقوق کیفری بین‌المللی و روابط بین‌الملل نیز جایگاه پیدا کرد. نمونه بارز آن تجربه آفریقای جنوبی است که با تشکیل کمیسیون حقیقت‌یاب، از یک انقلاب خونین و جنگ داخلی گسترده جلوگیری شد و مسیر صلح و آشتی جایگزین خشونت شد».
صلح به‌جای جنگ در روابط بین‌الملل
رئیس دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، با تأکید بر اینکه جنگ هیچ‌گاه راه‌حل مناسبی برای حل اختلافات نبوده است، تصریح کرد: «ملت‌ها و دولت‌ها می‌توانند به‌جای جنگ و خونریزی، از طریق گفت‌وگو بر محورهای مشترک تمرکز کنند. صلح و آشتی، جایگزینی عقلانی و انسانی برای مخاصمات مسلحانه است».
دکتر شیری با اشاره به مواضع جمهوری اسلامی ایران اظهار داشت: «جمهوری اسلامی همواره تلاش کرده به سمت جنگ نرود و گفت‌وگو و مذاکره را ترجیح دهد، اما متأسفانه بدعهدی برخی دولت‌ها و تجاوزها باعث شده، شرایط به‌گونه‌ای دیگر رقم بخورد. با این حال، ما امروز نیز به دنبال حل اختلافات از مسیر گفت‌وگو و مذاکره هستیم، مشروط بر صداقت و پایبندی به تعهدات».
تقدم صلح بر جنگ در آموزه‌های دینی
دکتر شیری با استناد به آموزه‌های اسلامی گفت: «در معارف دینی، صلح همواره بر جنگ ترجیح داده شده است. سیره پیامبر اکرم (ص) و معصومین (ع) مبتنی بر گفت‌وگو و مدارا بوده و جنگ تنها به‌عنوان آخرین راه و در قالب دفاع مطرح شده است».
عدالت و آزادی، دو ارزش مشترک انسانی
دکتر شیری با اشاره به دو ارزش بنیادین مشترک میان همه انسان‌ها اظهار داشت: «عقیده، زبان و ملیت، عدالت و آزادی دو ارزش مشترک انسانی‌اند. اینکه کدام‌یک مقدم بر دیگری است، محل بحث فلسفی است، اما آنچه مسلم است، اساس آفرینش بر عدالت است».
وی افزود: «عدالت در ابعاد مختلف اجتماعی، اقتصادی، آموزشی، حاکمیت قانون و رفع تبعیض معنا پیدا می‌کند و آزادی نیز شامل آزادی عقیده، بیان و اجتماعات است. تجربه تاریخی نشان می‌دهد جنگ‌ها جز ویرانی، نابودی زیرساخت‌ها و کشتار انسان‌های بی‌گناه، نتیجه‌ای نداشته‌اند».
جایگاه صلح و آزادی در نظام حقوقی جمهوری اسلامی
رئیس دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران در ادامه گفت: «نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران بر اساس فقه امامیه شکل گرفته و عدالت جایگاه محوری در آن دارد. همچنین آزادی‌ها در قانون اساسی به رسمیت شناخته شده‌اند؛ از آزادی بیان و اجتماعات تا آزادی احزاب. برای حفظ و گسترش این دو ارزش بنیادین، راهی جز گفت‌وگو، صلح و تقویت ادبیات و الهیات صلح وجود ندارد».
در ادامه این رویداد علمی، دکتر فریدون باقری، دبیر همایش بین‌المللی «صلح و جهان عاری از خشونت در اصول حقوقی و ارزش‌های مشترک فرهنگی»، با تأکید بر نقش حقوق، فرهنگ و خرد جمعی در تحقق صلح پایدار، این گردهمایی علمی را نمادی از تعهد مشترک اندیشمندان و نخبگان به آرمان عدالت، کرامت انسانی و هم‌زیستی مسالمت‌آمیز دانست.
دکتر باقری با اشاره به شرایط پرچالش جهان امروز تصریح کرد: «در شرایطی که سایه سنگین خشونت و درگیری همچنان بر جهان مستولی است، همگرایی ما با هدف تعامل پیرامون مفاهیمی چون صلح، عدالت و کرامت انسانی، خود گواهی روشن بر تعهد مشترک ماست».
وی افزود: «ما عمیقاً باور داریم که چارچوب‌های حقوقی مستحکم و ارزش‌های تمدنی مشترک، بنیان‌های اساسی برای درک متقابل، احترام متقابل و هم‌زیستی مسالمت‌آمیز میان ملت‌ها را فراهم می‌آورند؛ صلحی که در تفکر و قانون ریشه دوانده باشد، بی‌تردید در رفتار اجتماعی نیز متجلی خواهد شد».
دبیر همایش بین‌المللی «صلح و جهان عاری از خشونت در اصول حقوقی و ارزش‌های مشترک فرهنگی» تأکید کرد: «در این لحظه، قلب‌ها و وجدان جمعی ما با مردم مظلوم فلسطین و انسان‌هایی است که زیر سایه خشونت و محاصره ظالمانه رژیم صهیونیستی رنج می‌برند. امید می‌رود تلاش‌های جهانی در مسیر تحقق عدالت، مسئولیت‌پذیری بین‌المللی و پاسداشت حقوق بشر، روزی به رهایی آنان و استقرار صلحی پایدار و عادلانه منجر شود».
همایش بین‌المللی «صلح و جهان عاری از خشونت در اصول حقوقی و ارزش‌های مشترک فرهنگی» با حضور سفرای کشورهای خارجی و جمعی از برجستگان علمی کشور، تا ساعت ۱۸ روز یکشنبه ۳۰ آذر ماه در تالار شیخ انصاری و در قالب پنل‌های تخصصی ادامه خواهد داشت.»
نظر شما :