محققان باستان‌شناسی دانشگاه تهران موفق به کشف آتشکده‌ای از دورۀ ساسانی شدند

تعداد بازدید:۷۷۸
گروهی از محققان باستان‌شناسی دانشگاه تهران موفق به کشف مجموعۀ ارزشمندی از گچبری‌های دورۀ ساسانی مزین به نقوش هندسی، گیاهی و انسانی شدند که زمانی فضاهای معماری مجموعۀ مذهبی مهمی از دورۀ ساسانی را می‌آراسته است.

به گزارش روابط عمومی دانشگاه تهران، دکتر میثم لباف خانیکی دانشیار گروه باستان‌شناسی دانشگاه تهران و سرپرست هیئت باستان‌شناسی مطالعات باستان شناسی محوطۀ تاریخی بازه هور با اعلام این خبر گفت: پنجمین فصل کاوش باستان‌شناسی در محوطۀ تاریخی بازه هور روستای رباط سفید شهرستان مشهد، به کشف بقایای معماری ارزشمندی از دورۀ ساسانی منجر شد.

لباف خانیکی اظهار کرد: «این فصل از کاوش‌های باستان‌شناسی که با هدف شناسایی کاربری مجموعۀ معماری قلعه دختر و تعیین قدمت آثار و بقایای معماری مورد تأیید و تصویب پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری قرار گرفت، به کشف آثار مهمی از فرهنگ و تمدن خراسان پیش از اسلام انجامید.»

او افزود: «از جمله مهم‌ترین یافته‌های کاوش در قلعه دختر می‌توان به مجموعۀ ارزشمندی از گچبری‌های دورۀ ساسانی مزین به نقوش هندسی، گیاهی و انسانی اشاره کرد که فصل جدیدی در تاریخ هنر ایرانِ ساسانی می‌گشاید.»

این باستان‌شناس تصریح کرد: «در نتیجۀ کاوش‌های فصل جاری همچنین مشخص شد که مجموعۀ معماری مکشوفه، آتشکده‌ای معظم از دورۀ ساسانی بوده که از یک چهارطاقی آجری و یک تالار ستوندار تشکیل می‌شده است و از دورۀ اشکانی تا اوایل دوران اسلامی فعال بوده است.»

لباف خانیکی با اشاره به اینکه هر یک از ستون‌های این تالار به گچبری‌های نفیسی مزین و سرستون‌هایی به شکل درخت نخل بر فراز هر ستون تعبیه شده بوده است، گفت: «دیوارهای فضاهای مختلف آتشکدۀ قلعه دختر را گچبری‌هایی با موضوعات مختلف تزئین می‌کرده و فضاهای جانبی با نقاشی‌های دیواری آذین می‌یافته است.»

سرپرست هیئت باستان‌شناسی افزود: «کشف تعدادی گل مهر از این مجموعه حکایت از فعالیت‌های اداری سازمان‌یافته در این مجموعۀ مذهبی دارد و استفاده از مصالح و تزئینات مرغوب بیانگر اهمیت این مجموعه نزد حکومت مرکزی ساسانی است. همچنین کشف قطعات متعددی از کتیبه‌های پهلوی ساسانی در این مجموعه و خوانش آنها توسط متخصصان واقعیت‌های تاریخی مهمی دربارۀ خراسان عصر ساسانی را آشکار خواهد ساخت»

او با بیان اینکه مطابق مطالعات انجام‌شده در حوزۀ جغرافیای تاریخی، بازه هور در ولایت بست واقع بوده و این ناحیه منطبق بر ناحیه‌ای است که در دورۀ ساسانی «پُشت» نامیده می‌شده، خاطرنشان کرد: «ولایت پشت که در متون دینی به نام پشت گشتاسپان شناخته می‌شد، مقرّ یکی از سه آتش مهم دورۀ ساسانی بود که به نام آذربرزین مهر معرفی شده است.»

این باستان‌شناس افزود: «شواهد و نمادهایی از ایزد مهر نظیر چلیپاهای شکسته، نقش دم طاووس، پیکره‌های متعدد قوچ و نیز شواهدی از نظارت و مدیریت مستقیم حکومت مرکزی ساسانی در آتشکدۀ قلعه دختر بازه هور احتمال همسانی این آتشکده را با آذربرزین مهر تقویت می‌کند.»

کلید واژه ها: باستان‌شناسی آتشکده دوره ساسانی کاوش‌


( ۵ )

نظر شما :